ICTRecht - Header - Groningen (5)

    Wat is een Fundamental Rights Impact Assessment?

    Met de komst van de AI Act is één van de belangrijkste verplichtingen voor hoogrisico AI-systemen het uitvoeren van een Fundamental Rights Impact Assessment (FRIA). Maar wat houdt dit precies in en hoe pak je het praktisch aan?

    Lees meer

    Voer een FRIA uit met onze template

    Wij hebben een praktisch FRIA-template ontwikkeld, dat helpt de impact van AI-systemen op fundamentele rechten grondig te evalueren. Het template bestaat uit drie onderdelen:

    1. Beschrijving van de feitelijke situatie
    2. Beschrijving van de maatregelen voor menselijk toezicht
    3. Beschrijving van risico’s, beheersmaatregelen en acceptatie van restrisico’s
    Probeer nu
    FRIA template

    Wat betekent de verplichting een FRIA uit te voeren?

    Een impact assessment is een systematische evaluatie van de gevolgen van een systeem of activiteit, met name de risico's. Bekende voorbeelden zijn de Data Protection Impact Assessment (DPIA) onder de AVG of risicobeoordelingen uit de Digital Services Act. De FRIA richt zich specifiek op het in kaart brengen van de risico's van AI-systemen voor de fundamentele rechten van personen, zoals privacy, non-discriminatie en andere door het Handvest beschermde rechten. Het doel is potentiële schade te mitigeren voordat het systeem wordt ingezet.

    Wanneer is een FRIA verplicht?

    Artikel 27 van de AI Act bepaalt dat een FRIA verplicht is vóór het in gebruik nemen van een hoogrisico-AI-systeem uit bijlage III (hoogrisico-toepassingsgebieden). De plicht geldt niet voor productgebonden hoogrisico-AI-systemen (artikel 6, lid 1) en niet voor systemen die bedoeld zijn voor het gebied kritieke infrastructuur (bijlage III, punt 2); die zijn expliciet uitgezonderd. De FRIA-plicht rust bovendien niet op iedere gebruiksverantwoordelijke van een bijlage III-systeem, maar alleen op de gebruiksverantwoordelijke die hieronder worden genoemd.

    L1853478

    Wie moet een FRIA uitvoeren?

    De verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van een FRIA ligt bij de exploitant van het AI-systeem (“gebruiksverantwoordelijke”). Hoewel de producent wellicht meer kennis heeft van de werking van het systeem, kent de gebruiksverantwoordelijke het beste de praktische toepassing, de doelgroep, de maatschappelijke context et cetera. De gebruiksverantwoordelijke kan daarbij de producent raadplegen of diens informatie gebruiken.

    De plicht geldt voor:

    • Publiekrechtelijke instanties (overheidsinstanties) die een hoogrisico-AI-systeem uit bijlage III inzetten;
    • Private partijen die publieke diensten aanbieden en daarbij een hoogrisico-AI-systeem uit bijlage III inzetten;
      Iedere gebruiksverantwoordelijke, publiek of privaat, van een AI-systeem voor het beoordelen van kredietwaardigheid of kredietscores (bijlage III, punt 5b);
    • Iedere gebruiksverantwoordelijke, publiek of privaat, van een AI-systeem voor risicobeoordeling en prijsstelling bij levens- en zorgverzekeringen (bijlage III, punt 5c).

    Wat moet er in een FRIA staan?

    De AI Act noemt zes kernonderwerpen:

    1. Beschrijving van processen waarin het risicovolle AI-systeem wordt gebruikt
    2. Periode en frequentie van gebruik
    3. Identificatie van de personen of groepen die mogelijk worden getroffen
    4. Specifieke risico's voor fundamentele rechten
    5. Implementatie van maatregelen voor menselijk toezicht
    6. Maatregelen bij optreden van risico's, inclusief interne governance en klachtenmechanismen

    Het draait vooral om risico’s (4) en maatregelen (6).

    Veelgestelde vragen over een FRIA

    Wat is het verschil tussen een DPIA en FRIA?

    De kern van een FRIA is dat deze veel breder in scope is dan een DPIA. Waar de laatste specifiek kijkt naar risico’s voor privacy, persoonlijke levenssfeer en een eerlijke omgang met persoonsgegevens, zal een FRIA in principe alle soorten risico’s voor mens en maatschappij mee moeten nemen. Naast persoonsgegevens vallen hier ook bijvoorbeeld fysieke veiligheid onder, ongewenste censuur (vrijheid van meningsuiting), gevaar voor de volksgezondheid of milieuvervuiling. 

    Wat is een veelvoorkomende valkuil bij het uitvoeren van een FRIA?

    Een veelvoorkomende valkuil is dat de FRIA als afvinklijstje wordt gezien, wat leidt tot oppervlakkige evaluaties en gemiste kansen om echte problemen aan te pakken. Betrek daarom altijd een multidisciplinair team, zodat IT, juridische zaken, ethici, eindgebruikers en andere relevante stakeholders samenwerken en een volledig beeld ontstaat van de mogelijke gevolgen.

    Een FRIA benadrukt dat naleving van fundamentele rechten niet alleen een juridische vereiste is, maar een cruciale voorwaarde voor verantwoord gebruik van AI.

    Meer informatie ontvangen?

    Laat een bericht achter via het formulier. Een van onze juridisch adviseurs neemt dan contact met je op.

    Wanneer je een aanvraag bij ons doet, volgt altijd eerst een vrijblijvend kennismakingsgesprek: telefonisch, bij ons op kantoor of bij jou op locatie.

    Laat je gegevens achter
    ICTRecht B.V.

    E contact@ictrecht.nl
    T +31 (0)20 663 1941
    Meer informatie

    AI & algoritmes
    Data & privacy
    Security
    ICT-contracten
    Zorg & ICT
    Ons team
    Vacatures
    Werving en Selectie
    Academy
    Nieuwsbrief

    Meld je nu aan voor één van de nieuwsbrieven van ICTRecht en blijf op de hoogte van onderwerpen zoals AI, contracteren, informatiebeveiliging, e-commerce, privacy, zorg & ICT en overheid.

    Inschrijven nieuwsbrief

    Social media
    SM 22-Linkedin SM 22_Instagram