AI-muziekgenerator Suno schendt auteursrecht door memorisatie

Vrijwel elke organisatie maakt tegenwoordig gebruik van AI, maar wat gebeurt er als het AI-model bestaande werken van anderen niet alleen analyseert, maar ook onthoudt en reproduceert? Op 31 juli 2026 heeft de rechtbank in München hierover uitspraak gedaan (Landgericht München 31 juli 2026, zaaknummer 42 O 763/25 (GEMA/Suno)). De rechter oordeelde dat Suno, de aanbieder van een AI-muziekgenerator, inbreuk maakt op de auteursrechten van de rechthebbenden die zijn aangesloten bij de Duitse collectieve beheersorganisatie GEMA. De uitspraak gaat over de auteursrechtinbreuk door Suno. Voor het aantonen van deze auteursrechtinbreuk zijn zes bekende nummers gebruikt: Atemlos durch die Nacht, Rasputin, Big in Japan, Forever Young, Daddy Cool en het refrein van Mambo No. 5.

Dit is niet de eerste keer dat een Duitse rechter heeft geoordeeld in een rechtszaak over AI en memorisatie. Vorig jaar heeft GEMA al een vergelijkbare zaak gewonnen tegen OpenAI over het overnemen van teksten van nummers (Landgericht München 11 november 2025, zaaknummer 42 O 14139/24 (GEMA/OpenAI)). In de rechtszaak tegen Suno zijn twee fases te onderscheiden:

• Fase 1 (trainen van het AI-model): Het analyseren van data en opsporen van statistische patronen voor training;

• Fase 2 (memorisatie van data): Het permanent opslaan of ‘memoriseren’ van de beschermde werken in de parameters van het AI-model.

Deze uitspraak van een Duitse lagere rechter heeft geen precedentwerking in Nederland, maar laat wel een interessante ontwikkeling zien. In dit blog kijken we naar de belangrijkste overwegingen van deze uitspraak en wat de mogelijke gevolgen zijn voor jouw organisatie.

Hoe werkt Suno?

Via het AI-model van Suno kunnen gebruikers muziek genereren op basis van een tekstprompt. Gebruikers kunnen een beschrijving geven van hoe het nummer moet klinken of waar de songtekst over moet gaan. Het AI-model genereert op basis van de prompt een compleet nummer, inclusief zang, instrumenten en een passende muzikale stijl.

Om muziek te kunnen genereren heeft het AI-model bestaande muziek geanalyseerd tijdens de trainingsfase. Door deze trainingsdata ‘leert’ het AI-model hoe muziekstructuren, ritmes en melodieën in elkaar steken, zodat het nieuwe nummers kan maken (fase 1).

GEMA stapt naar de rechter

GEMA stapte naar de rechter nadat Suno niet had gereageerd op het verzoek om een licentie af te sluiten voor het gebruik van de nummers voor de training van het AI-model.

GEMA voerde aan dat Suno de nummers zonder toestemming heeft gebruikt om het AI-model te trainen, en dat de nummers onrechtmatig zijn gedownload van YouTube via stream-ripping (het omzeilen van technische beveiligingsmaatregelen). Daarnaast stelde GEMA dat er sprake is van een ongeoorloofde verveelvoudiging van werken doordat het AI-model de melodieën, ritmes en harmonieën van de originele nummers heeft gememoriseerd.

Memorisatie is een inbreuk

Suno verweerde zich met de stelling dat het AI-model geen audiobestanden opslaat, maar enkel abstracte statistische patronen registreert. De rechtbank ging hier echter niet in mee. GEMA toonde met gerichte prompts (de titel, oorspronkelijke liedtekst en een gewenste muziekstijl van de zes bekende nummers) aan dat de gegenereerde output van Suno de melodieën, ritmes en harmonieën van de originele nummers zo herkenbaar overnam dat er geen sprake kon zijn van toeval. De rechtbank oordeelde dat er sprake is van memorisatie.

Memorisatie treedt op wanneer informatie over specifieke trainingsdata zodanig in de modelparameters wordt verankerd dat het AI-model in staat is om de trainingsdata geheel of gedeeltelijk te reproduceren in de output. Of er sprake is van gememoriseerde content, wordt bepaald door de output te vergelijken met de trainingsdata: als de karakteristieke kenmerken van het originele werk in de output worden aangetroffen, dan wijst dit erop dat memorisatie heeft plaatsgevonden. De rechtbank oordeelde in de zaak tussen Suno en GEMA dat het AI-model de auteursrechtelijk beschermde nummers feitelijk in zijn parameters heeft opgeslagen. De nummers worden bij eenvoudige prompts nagenoeg integraal gereproduceerd in de output. Dit betekent dat er sprake is van een ongeoorloofde verveelvoudiging (reproductie).

Het is niet noodzakelijk dat een werk of nummer als rechtstreeks toegankelijk bestand in het AI-model staat. Het is voldoende dat het werk aanwezig is in de parameters van het AI-model en via de AI-generator indirect waarneembaar en toegankelijk wordt gemaakt voor mensen. De rechtbank oordeelde in de zaak tussen Suno en GEMA dat er is voldaan aan het criterium van toegankelijkheid doordat het AI-model, waarin de originele werken zijn opgeslagen, beschikbaar is gemaakt voor gebruikers van Suno.

Tekst- en datamining-uitzondering

De rechtbank gaat ook in op het beroep van Suno dat het AI-model valt onder de tekst- en datamining-uitzondering (TDM-uitzondering). De TDM-uitzondering vloeit voort uit artikel 4 van de DSM-richtlijn (Richtlijn (EU) 2019/790 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt) en is in Nederland vastgelegd in artikel 15o Auteurswet. Deze uitzondering staat TDM voor onderzoeksdoeleinden onder strikte voorwaarden toe. Of training van generatieve AI-modellen daaronder valt, is nog geen uitgemaakte zaak. Deze vraag ligt nog open.

Bovendien stelt de rechtbank dat het bewaren van trainingsdata binnen het AI-model niet onder de uitzondering valt. De rechtbank oordeelt dat het AI-model van Suno in het algemeen binnen de scope van de TDM-uitzondering valt, voor zover het wordt ingezet voor het analyseren en opsporen van statistische patronen (fase 1 van het trainingsproces). Een beschermd werk dat permanent wordt opgeslagen of gememoriseerd in de parameters van het AI-model valt echter niet onder de TDM-uitzondering (fase 2 van het trainingsproces). Dit bewaren dient immers niet meer het doel van de verdere data-analyse, maar leidt tot een inbreuk op de exploitatierechten van de maker.

YouTube maakt gebruik van ‘Rolling Cipher’-technologie. Deze technologie werkt met twee afzonderlijke URL’s voor elk audio- en videobestand. De eerste URL is zichtbaar voor gebruikers en leidt naar de webpagina waar de bestanden worden afgespeeld. De tweede URL dient voor de opslag van de bestanden en is niet zichtbaar voor gebruikers. Deze tweede URL maakt gebruik van wisselende encryptiecodes die ervoor zorgen dat nummers alleen beluisterd en bekeken kunnen worden, maar niet gedownload. Dit beveiligingsmiddel is door de rechtbank geclassificeerd als een effectieve technische maatregel tegen het ongeoorloofd downloaden van nummers. De rechtbank benadrukt hierbij dat een maatregel niet 100% waterdicht hoeft te zijn om als ‘effectief’ te worden aangemerkt. Als dat wel zo was, zou omzeiling immers onmogelijk zijn en waren juridische procedures tegen omzeiling overbodig.

Suno heeft de technische beschermingsmechanismen van YouTube omzeild via stream-ripping. De rechtbank heeft daardoor geoordeeld dat Suno zich op ongeoorloofde wijze toegang heeft verschaft tot de nummers. Hierdoor kan Suno zich niet beroepen op de TDM-uitzondering.

Wat betekent dit voor jou?

Voor aanbieders van AI-modellen betekent dit dat het van belang is om memorisatierisico's technisch te beheersen. Denk aan technieken als 'alignment' of 'guardrails' voor het AI-model en aan periodieke controles waarbij output wordt vergeleken met bekende trainingsdata.

Voor gebruikers geldt dat contractuele garanties en vrijwaringen van AI-leveranciers cruciaal zijn. Al bieden garanties en vrijwaringen niet altijd afdoende bescherming tegen inbreuken op auteursrechten van derden.

Voor auteursrechthebbenden betekent dit een sterkere licentie- en onderhandelingspositie. Wel moet worden opgemerkt dat er nog geen uitspraak is gedaan over de vraag of AI-training met beschermde werken aan licenties is onderworpen. Dit neemt echter niet weg dat de uitspraak hun positie versterkt.

Wat betekent deze uitspraak voor Nederland?

Uitspraken van buitenlandse rechters hebben geen rechtstreekse precedentwerking in Nederland. Toch kan deze Duitse uitspraak ook relevant zijn voor Nederland. Het auteursrecht is binnen de Europese Unie namelijk deels geharmoniseerd. Bepaalde begrippen, zoals het ‘reproductierecht’ en de reikwijdte van de TDM-uitzondering, worden in de Europese Unie hetzelfde uitgelegd. Als deze rechtszaak, of een vergelijkbare zaak, leidt tot prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU), dan bindt het antwoord alle nationale rechters bij de uitleg van het EU-recht.

AI en intellectueel eigendom kunnen vragen oproepen. Wil je weten wat dit betekent voor jouw organisatie? Neem contact met ons op. Wij helpen je graag verder!