Wat is er gaande?
De Amerikaanse House Judiciary Committee heeft grote technologiebedrijven, waaronder Alphabet, Apple, Meta, Microsoft, TikTok en OpenAI, gedagvaard om hun interne communicatie met Europese toezichthouders te overhandigen. Duizenden documenten zijn al gedeeld. De aanleiding is de Digital Services Act (DSA). Amerikaanse autoriteiten beschouwen die wet als instrument voor politieke censuur, Brussel ziet de dagvaardingen als een aanval op Europese soevereiniteit, en de techbedrijven zitten er middenin.
Hoe het zover is gekomen?
De DSA verplicht grote platforms om op te treden tegen illegale content en systeemrisico's. Voor Washington is dat een censuurinstrument. Al begin 2025 vuurde commissievoorzitter Jim Jordan zijn eerste waarschuwingsschoten af, en in februari volgden de dagvaardingen. In juli publiceerde de commissie een rapport, The Foreign Censorship Threat, met de stelling dat de DSA platforms dwingt hun mondiale contentmoderatie aan Europese normen aan te passen, waarmee ook de vrije meningsuiting van Amerikanen in het geding zou zijn.
Versleutelde berichten en een precedent
De zaak kreeg extra lading toen bleek dat EU-functionarissen hun communicatie met platforms steeds vaker via versleutelde apps laten verlopen, met berichten die automatisch verdwijnen. De Amerikaanse House Judiciary Committee reageerde door bedrijven te verplichten ook die tijdelijke berichten te bewaren en over te dragen. Kunnen Amerikaanse congrescommissies zo effectief grip krijgen op communicatie van Europese overheidsinstanties? Formeel niet, maar dit legt wel veel druk bij grote technologiebedrijven. Dat die bedrijven al duizenden documenten hebben overhandigd laat zien hoe groot de druk daadwerkelijk is.
Wat dit betekent voor Europees toezicht
De Europese Commissie handhaaft de DSA op basis van vertrouwelijke communicatie met platforms: interne documenten, workshops achter gesloten deuren, informele compliancegesprekken. Als die communicatie systematisch via dagvaardingen in Washington belandt, ontstaat een afschrikwekkend effect: waarom overleggen als dat gesprek later in een Congreshearing wordt uitvergroot?
Wat nu?
Voor Europese toezichthouders is de boodschap helder: de aanname dat Europese regelgeving zich buiten de greep van buitenlandse politieke actoren bevindt, is niet langer houdbaar. Voor techbedrijven geldt dat zij steeds meer als onderdeel fungeren in een conflict dat zij zelf niet kunnen oplossen. En voor wie nadenkt over digitale soevereiniteit: dit dossier toont dat soevereiniteit niet alleen gaat over eigen wetten schrijven. Het gaat ook over de vraag of je ze ongestoord kunt handhaven, ook als anderen de middelen en de bereidheid hebben om dat van buitenaf te doorkruisen.
Heb je vragen na het lezen van dit blog? Neem dan gerust contact met ons op.
