Binnen de verzekeringsbranche is de wetgeving de afgelopen jaren verder uitgebreid, vooral rond digitalisering, datagebruik en nieuwe technologieën. Dit komt boven op een sector waarin regels en toezicht al stevig zijn verankerd. Voor juristen en compliance specialisten binnen verzekeraars is dit de dagelijkse realiteit. Wet- en regelgeving volgen elkaar in hoog tempo op, toezicht wordt intensiever en de ruimte voor fouten is beperkt. Daar komt bij dat regelgeving zich steeds vaker overlapt, samenloopt of elkaar aanvult, waardoor het juridische speelveld complexer wordt dan ooit.
Opvallend is dat een groot deel van deze regeldruk direct voortvloeit uit digitalisering. Juist het gebruik van data, algoritmen en AI heeft geleid tot nieuwe wetgeving, aangescherpt toezicht en aanvullende verplichtingen. De Digital Decade van de Europese Unie vormt hierbij een belangrijke beleidsmatige kapstok. Digitalisering wordt daarin gepresenteerd als noodzakelijke motor voor economische groei en innovatie, maar tegelijkertijd ook als risico dat actief moet worden gereguleerd.
Die dubbele beweging maakt de positie van juristen en compliance professionals binnen verzekeraars bijzonder. Digitalisering is onvermijdelijk, maar leidt direct tot nieuwe juridische verplichtingen. En juist diezelfde digitalisering kan ook een deel van de oplossing vormen om met die regeldruk om te gaan.
In eerdere blogs is ingegaan op hoe verzekeraars AI inzetten in hun processen en welke juridische aandachtspunten daarbij spelen, zoals bij profilering en geautomatiseerde besluitvorming. Zie bijvoorbeeld AI in de verzekeringswereld: drie hot topics met grote gevolgen en Profilering in de verzekeringspraktijk: efficiënt, maar niet zonder risico. In dit blog bouwen we daarop voort en kijken we hoe verzekeraars met toenemende regeldruk kunnen omgaan door enerzijds hun juridische aanpak te verbreden en wetoverstijgend te kijken en anderzijds door digitalisering en AI juist in te zetten ter ondersteuning van juridische en complianceprocessen.
Regeldruk als vast uitgangspunt
Voor verzekeraars is regeldruk geen tijdelijk fenomeen, maar een structureel gegeven. Naast sectorspecifiek toezicht krijgen zij te maken met horizontale regelgeving op het gebied van digitalisering, data, weerbaarheid en transparantie. Denk aan de DORA, de AI Act en de regels omtrent privacy en gegevensbescherming.
Voor juridische en compliance teams betekent dit dat compliance geen afgebakend project is, maar een continu proces. Regelgeving is bovendien zelden geïsoleerd. Verplichtingen uit verschillende wetten grijpen in elkaar en moeten gezamenlijk worden toegepast op concrete processen en systemen.
Tegelijkertijd wordt van verzekeraars verwacht dat zij digitaliseren. Digitalisering moet bijdragen aan innovatie, concurrentiekracht en maatschappelijke waarde. Dat plaatst verzekeraars en daarmee de juridische/compliance afdelingen in een spanningsveld tussen naleving en vernieuwing. De vraag is niet of er wordt gedigitaliseerd, maar hoe dat verantwoord kan gebeuren.
Onze rol
Binnen dit speelveld ondersteunen wij verzekeraars bij juridische en compliancevraagstukken op het snijvlak van digitalisering, IT en recht. De groei van digitale regelgeving en vooral de toenemende complexiteit en overlap daarvan, maakt dat juridische ondersteuning steeds minder draait om het beantwoorden van geïsoleerde vragen.
In de praktijk vraagt compliance binnen de verzekeringsbranche om een bredere blik. Natuurlijk blijven vragen over specifieke wetgeving, toezicht of concrete vraagstukken belangrijk. Tegelijkertijd zien we dat organisaties steeds vaker behoefte hebben aan een benadering die wetoverstijgend is. Digitale regelgeving raakt zelden slechts één domein.
Wij ondersteunen verzekeraars daarom niet alleen met traditionele juridische dienstverlening zoals advisering en kennisdeling, maar ook met het ontwikkelen van juridische roadmaps. Deze roadmaps helpen organisaties om keuzes rondom compliance vraagstukken in lijn te brengen met de doelstellingen en randvoorwaarden van de Digital Decade. Niet door iedere nieuwe wet op zichzelf te benaderen, maar door inzicht te bieden in hoe verschillende verplichtingen samenkomen en welke stappen nodig zijn om hier structureel op te anticiperen.
De focus ligt daarbij op de vertaling naar de dagelijkse praktijk van juristen en compliance specialisten. Hoe richt je governance zo in dat deze meebeweegt met digitale ontwikkelingen? Hoe borg je naleving zonder innovatie te blokkeren? En hoe zorg je dat juridische kwaliteit niet alleen inhoudelijk sterk is, maar ook schaalbaar en toekomstbestendig blijft in een steeds complexere digitale omgeving?
Onze Digital Decade Roadmap vormt daarbij vaak het logische vertrekpunt: een praktisch overzicht van de belangrijkste digitale verplichtingen voor verzekeraars en de stappen die nodig zijn om compliance en governance toekomstbestendig in te richten.
Digitalisering van juridische processen als noodzakelijk hulpmiddel
Digitalisering wordt binnen verzekeraars vaak ingezet om werkdruk te verlagen en processen beheersbaar te houden. In eerdere blogs is toegelicht hoe technologie en AI al een rol spelen in primaire processen zoals acceptatie, schadeafhandeling en fraudepreventie. Diezelfde ontwikkeling is inmiddels zichtbaar binnen juridische en compliance functies, waar de complexiteit en hoeveelheid regelgeving het steeds lastiger maken om werkzaamheden uitsluitend handmatig te organiseren.
Digitalisering kan helpen door juridische kennis toegankelijker te maken, herhaalbare analyses te ondersteunen en consistentie aan te brengen in advisering en beoordeling. Daarmee fungeert technologie niet als vervanging van juridische expertise, maar als hulpmiddel om die expertise beter toepasbaar te maken in de dagelijkse praktijk.
AI speelt hierin een steeds prominentere rol. In de praktijk gaat het om toepassingen die juristen en compliance professionals ondersteunen in hun werk. Om bijvoorbeeld sneller complexe regelgeving te doorgronden, documenten of beleidsstukken op te stellen of te beoordelen en relevante juridische kaders in kaart te brengen.
Onze AI-propositie voor verzekeraars
Vanuit die gedachte hebben wij eigen AI-oplossingen ontwikkeld. Niet als losstaand technologisch product, maar als een verlengstuk van de juridische dienstverlening. De inzet van AI is daarbij steeds gericht op het ondersteunen van juristen en compliance professionals bij hun dagelijkse werkzaamheden, zonder afbreuk te doen aan juridische kwaliteit, actualiteit en controleerbaarheid.
AI Pro Pack: structurele ondersteuning binnen juridische en complianceprocessen
Voor organisaties/verzekeraars die AI structureel willen inzetten binnen hun juridische en compliancepraktijk, bieden wij het AI Pro Pack. Dit is een gestandaardiseerde oplossing die juridische expertise schaalbaar en praktisch inzetbaar maakt via AI.
Het AI Pro Pack geeft toegang tot circa 30 juridische AI-toepassingen op het gebied van onder meer privacy en data, compliance, arbeidsrecht, contracten, ondernemingsrecht en intellectueel eigendomsrecht. Deze toepassingen worden door ons onderhouden en doorlopend geactualiseerd. Een actueel overzicht van alle beschikbare toepassingen is te vinden op onze website.
Voor de verzekeringspraktijk gaat het om concrete ondersteuning bij terugkerende vraagstukken, zoals het uitvoeren en beoordelen van DPIA’s, het duiden en afhandelen van datalekken, het voorbereiden van interne compliance-analyses, het beantwoorden van vragen over uiteenlopende wet- en regelgeving en het consistent ondersteunen bij beleids- en documentvraagstukken.
Het AI Pro Pack is volledig ingericht en direct inzetbaar, waardoor organisaties AI kunnen inzetten zonder zelf te hoeven investeren in ontwikkeling, onderhoud of inhoudelijke borging.
AI Custom: AI-oplossingen afgestemd op organisatie en governance
Voor organisaties/verzekeraars met behoefte aan inhoudelijk maatwerk bieden wij AI Custom. Deze oplossingen zijn bedoeld voor organisaties waarvoor standaardtoepassingen niet volledig aansluiten, bijvoorbeeld omdat intern beleid of werkwijzen afwijken van het algemene juridische kader.
AI Custom kan bestaan uit het inhoudelijk aanpassen of uitbreiden van onze bestaande AI-toepassingen of uit het ontwikkelen van nieuwe toepassingen die specifiek zijn afgestemd op de juridische en compliancepraktijk van de organisatie. De focus ligt daarbij op inhoud, interpretatie en toepasbaarheid, niet op techniek om de techniek.
De inzet van AI Custom verloopt via een volledig begeleid traject. Samen wordt bepaald welke juridische inhoud nodig is, hoe deze wordt geborgd en hoe AI op een verantwoorde manier kan worden ingezet binnen de juridische en compliancefunctie. Van intake en proof-of-concept tot implementatie en juridische toetsing. Zo wordt AI een gecontroleerd en duurzaam onderdeel van de organisatie, passend binnen toezichtkaders en interne verantwoordelijkheden.
Tot slot
De verzekeringsbranche zal ook de komende jaren te maken blijven houden met hoge regeldruk en verdere digitalisering. Deze ontwikkelingen staan niet los van elkaar, maar versterken elkaar. Digitalisering leidt tot nieuwe regels en toezicht, terwijl diezelfde digitalisering ook kan helpen om grip te houden op de toenemende complexiteit.
Dat vraagt om een bredere benadering van compliance. Niet alleen gericht op afzonderlijke wetten of incidenten, maar op samenhang tussen regelgeving, governance en dagelijkse werkzaamheden. Tegelijkertijd vraagt dit om ondersteuning die juristen en compliance professionals helpt om hun werk uitvoerbaar en beheersbaar te houden.
Voor juristen en compliance professionals ligt hier een sleutelrol. Niet alleen in het duiden van regelgeving, maar ook in het richting geven aan verantwoorde inzet van technologie. Met een wetoverstijgende juridische benadering én passende digitale ondersteuning, zoals de inzet van juridisch verantwoorde AI-oplossingen, kan worden gewerkt aan zowel naleving als werkbaarheid in een steeds complexere digitale omgeving.
Wil jij ook inzicht krijgen in welke Europese digitale wet- en regelgeving op jouw organisatie van toepassing is, en waar de grootste verplichtingen en risico’s liggen? Vraag hier jouw Digital Decade Roadmap aan!
